SOS POMIDOROWY Z PIECZARKAMI

Stoję przy garnkach i zrobiłam sos pomidorowy z pieczarkami i mięsem dla tych, co chcą. Jestem chora niestety, no trudno, po wyjazdach tak bywa. Tymczasem wracam do przepisu, ponieważ sos pomidorowy z pieczarkami ma swoje wspaniałe miejsce w kuchni roślinnej, wegańskiej, wegetariańskiej, a także mięsnej, w kuchni polskiej. Można by uważać, że ma on rodowód śródziemnomorski i możliwe, że tak jest – w końcu pomidory dotarły do nas z Włoch, a za nimi inne warzywa, makarony bez jajek, oliwa i niektóre wina.

Jak sami wiecie, sos pomidorowy z pieczarkami możecie przygotować z różnymi przyprawami: z tymiankiem, z oregano, z bazylią. Z gotową mieszanką przypraw jak do bolognese, do pizzy lub po prostu do grilla. Ja lubię używać przypraw grillowych do różnych potraw: warzywnych, mięsnych, mieszanych. Jak sami doskonale wiecie, są w kuchni potrawy, które nie potrzebują sztywnego przepisu, gramatury odmierzonej na aptekarskiej wadze ani wyszukanych składników z drugiego końca świata. Jako ktoś, kto w swojej kuchni przestał liczyć spędzone godziny i potłuczone talerze, z pełną odpowiedzialnością twierdzę: prostota to najwyższa forma wyrafinowania. A nic nie uosabia tej zasady lepiej niż poczciwy, głęboki w smaku sos pomidorowy z pieczarkami. To jedno z tych dań, które robi się niemal samo, a efekt wciąga do stołu całą rodzinę, zanim jeszcze zdążysz ugotować makaron.

Słyszeliście kiedyś o umami? To ten piąty, głęboki, wyrazisty smak, który sprawia, że po prostu nie możemy przestać jeść. Kojarzymy go z długo dojrzewającymi serami, azjatyckim sosem sojowym czy esencjonalnym rosołem. Ale w naszej codziennej, polskiej kuchni mamy prawowitego króla umami, który często traktowany jest zbyt macoszo – zwykłą, białą pieczarkę hodowlaną. W kuchni polskiej znane były praktycznie od zawsze grzyby leśne, jak i pieczarki polne, ale uprawa pieczarek na masową, przemysłową skalę w Polsce rozpoczęła się dopiero w latach 70. XX wieku. Oto jak wyglądała historia uprawy pieczarek w Polsce w pigułce. Początki (przedwojenne i lata 50.–60.): Pierwsze próby i amatorskie uprawy sięgają okresu międzywojennego oraz lat 50., jednak miały one charakter lokalny i często odbywały się w przystosowanych piwnicach czy starych fortach (np. w Warszawie).

Przełom lat 70. XX wieku – początek masowej skali. W latach 70. nastąpiła profesjonalizacja branży. Powstały pierwsze nowoczesne, wielkopowierzchniowe pieczarkarnie (tzw. produkcja pod osłonami), sprowadzano technologię z ZSRR oraz Europy Zachodniej (np. z Holandii), a uprawa przestała być zajęciem hobbystycznym, a stała się dochodową gałęzią rolnictwa. Boom w latach 90. i po wejściu do UE: Prawdziwy rozkwit branży nastąpił po transformacji ustrojowej. Wdrożenie holenderskich technologii, nowoczesnych podłoży i klimatyzowanych hal sprawiło, że Polska stała się potęgą. Dziś Polska jest największym producentem i eksporterem pieczarek w całej Unii Europejskiej oraz jednym ze światowych liderów tej branży.

Przywykliśmy do niej tak bardzo, że przestaliśmy dostrzegać jej niezwykłość. A to błąd! Kiedy pieczarka trafia na dobrze rozgrzaną patelnię i powoli odparowuje wodę, zmienia się w smakową petardę. Do tego dochodzą walory zdrowotne. Choć przez lata powtarzano nam mit, że grzyby to „tylko woda i trochę błonnika”, dzisiejsza wiedza mówi jasno: pieczarki to świetne źródło witamin z grupy B, miedzi, selenu oraz cennych antyoksydantów. W polskiej tradycji kulinarnej grzyby od zawsze zajmowały miejsce szczególne, pachniały lasem i świętami. Pieczarka daje nam ten grzybowy, nostalgiczny komfort na co dzień, bez konieczności zrywania się o świcie i biegania po rosie z koszykiem.

Sos pomidorowy z pieczarkami ma swoje fundamenty – są to właśnie grzyby i pomidory. Dobry sos potrzebuje solidnej bazy, a jest nią, rzecz jasna, pomidor. Tu zasada jest prosta: dopasowujemy się do pory roku. Zimą i w chłodne dni, bez cienia wstydu, sięgamy na półkę z przetworami. Słodka passata, gęsta pulpa pomidorowa czy po prostu pomidory krojone w kostkę z puszki to absolutni bohaterowie mojej spiżarni. Są zbierane w szczycie dojrzałości i dają gwarancję głębokiego, słonecznego smaku nawet w środku lutego.

W sezonie letnim, kiedy stragany, lokalne bazarki i małe osiedlowe warzywniaki uginają się pod ciężarem zbiorów, zapominamy o puszkach. Wtedy rządzą świeże, mięsiste pomidory malinowe, lima czy bawole serca. Wystarczy sparzyć je wrzątkiem, zdjąć skórkę i posiekać. Taki sos ma w sobie lekkość, słodycz i zapach prawdziwego lata, którego nie da się podrobić. Można też skórki zostawić, jak ktoś lubi, bo wiem, że mi też nie zawsze przeszkadzają, zwłaszcza jeśli są to jakieś pomidorki koktajlowe. Taki sos pomidorowy z pieczarkami jest idealny do podania z makaronem lub kaszą. Można go zjeść również z chlebem lub z pieczonymi warzywami. Wielu moich czytelników nie wyobraża sobie obiadu bez mięsa. Wiem, rozumiem – na każdym etapie życia potrzebne jest coś innego.

Polska kuchnia od wieków stoi mięsem, to zakorzeniony w naszej kulturze element ciepłego, pożywnego posiłku, który ma dać siłę na cały dzień. Dlatego ten sos jest tak wdzięczny, bo można go zmieniać, edytować, dostosowywać do własnych upodobań kulinarnych. Gdy mam ochotę na coś lżejszego, zostawiam go w wersji czysto grzybowo-warzywnej. Jednak kiedy domownicy dopytują o coś bardziej sycącego, sięgam po solidne mięso mielone – zazwyczaj wołowe, wieprzowo-wołowe lub drobiowe. Dodanie go zmienia nasz sos w coś na kształt uwielbianego gulaszu lub włoskiego bolognese, ale z wyraźnym, swojskim, pieczarkowym sznytem. Przesmażone z cebulką i czosnkiem mięso, połączone z uduszonymi na złoto pieczarkami i pomidorowym kwaskiem, tworzy kompozycję idealną.

Kuchnia to wolność wyboru, decyzji, smaku, doprawienia i podania. Najlepsza rada, jaką mogę Ci dać po latach spędzonych przy garach? Nie bój się eksperymentować. Przesmaż pieczarki na maśle z odrobiną świeżego tymianku, dodaj szczyptę chili dla przełamania słodyczy pomidorów, a na koniec wrzuć garść świeżej bazylii lub natki pietruszki. Też jest taka opcja. Zupełnie inna od mojej propozycji, a jednak nadal ciekawa i smaczna. Podaj ten sos pomidorowy z pieczarkami z ulubionym makaronem, ulubioną kaszą albo po prostu z chrupiącą bułką, którą będzie można wyczyścić talerz do czysta. Bo w gotowaniu nie chodzi o idealne kropki z sosu na talerzu, chodzi o radość, prostotę i ten niezwykły zapach, który sprawia, że wszyscy nagle meldują się w kuchni. Smacznego, kochani! Niech sos pomidorowy z pieczarkami wyjdzie tak smaczny, jak się tego spodziewacie, a jeśli wolicie inny, to zapraszam na przepisy na makarony i kluski.

SOS POMIDOROWY Z PIECZARKAMI

SOS POMIDOROWY Z PIECZARKAMI – składniki:

• 500 g grzybów (ja miałam jakieś 300 g boczniaków i 300 g pieczarek)
• 2 cebule
• opcja: 300 g mięsa wołowego
• 600 ml sosu pomidorowego (mogą być pomidory siekane z kartonika lub z puszki) albo 1 litr passaty
• sól i czarny pieprz do smaku
• kilka łyżek masła lub oleju
• tymianek świeży lub suszony
• makaron pszenny lub bezglutenowy

SOS POMIDOROWY Z PIECZARKAMI – przepis:

1. Pieczarki czyszczę, kroję w plasterki lub szatkuję w malakserze w opcji pulsacyjnej.
2. Cebule obieram i kroję w kostkę lub też w plasterki.
3. Na patelni rozgrzewam tłuszcz, wrzucam cebule, lekko solę i delikatnie rumienię. Wrzucam grzyby i opcjonalnie mielone mięso, smażę na dużym gazie. Zależy mi, aby wszystko się lekko zrumieniło.
4. Po kilku minutach, gdy grzyby są gotowe, dodaję passatę pomidorową lub pokrojone pomidory i zostawiam na gazie na 2-4 minuty. Próbuję, doprawiam do smaku przyprawami.
5. Makaron gotuję według instrukcji na opakowaniu. Przed odlaniem go na sicie nabieram 1 szklankę wody z gotowania.
6. Sos pomidorowy z pieczarkami i mięsem mielonym podaję najczęściej z ziemniakami lub makaronem. Nakładam na talerze i podaję.

Często zadawane pytania:

Z jakich pomidorów najlepiej przygotować sos pomidorowy z pieczarkami?

Wybór pomidorów zależy od pory roku. Zimą i w chłodne dni śmiało sięgaj po sprawdzone przetwory. Słodka passata, gęsta pulpa czy pomidory krojone w kostkę z puszki odnajdą się tu doskonale. Latem królują natomiast świeże pomidory. Odmiany malinowe, lima czy bawole serca to absolutnie najlepszy wybór. Wystarczy je sparzyć wrzątkiem, zdjąć skórkę i drobno posiekać. Taki domowy sos pomidorowy z pieczarkami ma w sobie zapach lata.

Czy sos pomidorowy z pieczarkami można zrobić w wersji z mięsem?

Oczywiście. Przepis bazowy łatwo dostosujesz do potrzeb całej rodziny. Dodanie dobrego mięsa mielonego to świetny pomysł dla osób szukających bardzo sycącego posiłku. Możesz wybrać mięso wołowe, wieprzowo-wołowe lub delikatniejsze drobiowe. Przesmaż je wcześniej z cebulką na złoty kolor. Powstanie wtedy wspaniałe danie przypominające włoskie bolognese o wyraźnym grzybowym aromacie.

Z czym podawać sos pomidorowy z pieczarkami na obiad?

Opcji masz w tym przypadku naprawdę wiele. Klasycznym i sprawdzonym wyborem jest zawsze makaron pszenny lub bezglutenowy. Pamiętaj tylko o zachowaniu jednej szklanki wody z jego gotowania. Przyda się ona do nadania potrawie idealnie gładkiej konsystencji. Ten pyszny sos pomidorowy z pieczarkami wyśmienicie smakuje również z ugotowaną na sypko kaszą, ziemniakami lub po prostu ze świeżym chlebem. Serdecznie zapraszam przy okazji na inne przepisy na makarony i kluski.

Jakie przyprawy wzbogacą sos pomidorowy z pieczarkami?

Prostota to z pewnością najwyższa forma kulinarnego wyrafinowania. Warto jednak poeksperymentować z ulubionymi dodatkami. Rewelacyjnie sprawdzi się tu świeży tymianek, aromatyczne oregano oraz bazylia. Bardzo ciekawym rozwiązaniem są też gotowe mieszanki przypraw. Ja często wybieram te do pizzy, a nawet przyprawy grillowe. Odrobina ostrego chili świetnie przełamie naturalną słodycz pomidorów, a garść natki pietruszki możesz rzucić ot tak po prostu na sam koniec gotowania.

Olga Smile

Przepisy kulinarne to moja Pasja!

Zobacz pełny biogram