CIAPKAPUSTA

Dla mnie to nowość, ale ciapkapusta jest elementem obiadu, który jest znany doskonale w kuchni śląskiej. Ciapkapusta, często nazywana też panczkrautem, ciaperkapustą, ciaprówą lub potocznie ciapką, to jedno z najbardziej klasycznych i tradycyjnych dań kuchni śląskiej. Jest to rodzaj gęstego purée, które łączy w sobie dwa podstawowe składniki, jakimi są ziemniaki oraz kapusta, najczęściej kiszona, choć bywa też robiona z kapusty białej lub mieszanej. Nazwa potrawy pochodzi prawdopodobnie od sposobu jej przygotowania, składniki są ze sobą ciapane, czyli dokładnie tłuczone i mieszane na jednolitą, gęstą masę, przypominającą tradycyjne purée ziemniaczane, ale z dodatkiem kapusty.

Tradycyjnie przyrządza się ciapkapustę z ugotowanych ziemniaków oraz ugotowanej, wcześniej odciśniętej i posiekanej kapusty kiszonej. Ja zrobiłam z kapustą zasmażaną, własnej roboty kiszoną. Do tego sporo masła do zasmażania oraz słodką cebulę. Kluczowym elementem nadającym charakterystyczny smak jest czasami wędzony boczek pokrojony w kostkę oraz cebula, które są mocno podsmażane. Często dodaje się też skwarki. Ale nie miałam. Wszystkie składniki łączy się razem, dodając wytopiony tłuszcz z boczku, a następnie dokładnie tłucze tłuczkiem do ziemniaków, doprawiając solą, pieprzem i nasionami kminku. To taka wersja inna niż te, które poznałam. Ostatnio w Toruniu jadłam ciapkapustę w klimatycznym miejscu Gospoda Pod Modrym Fartuchem @pod_modrym_fartuchem, która jest jedną z najstarszych gospód w Polsce, ponieważ otworzyła swoje progi w 1489 roku! No i astronomiczny schabowy polecony przez przemiłą rodzinę, stałych bywalców gospody, właśnie z ciapkapustą i kotlet schabowy za 59 złotych. Na górze schabowy, pod spodem ciapkapusta, czyli ziemniaki zmieszane z kapustą. Rozmiar ma znaczenie, podzieliliśmy go na 4 części, jeden zjadłam ja, drugi mąż, a jeszcze dwa pojechały z nami do domu na obiad dnia następnego. U nas w rodzinie nie robi się takiej kapusty, stąd moje zdziwienie!

Prowadzę bloga od 20 lat i dzielę się z Wami ostatnio nie tylko nowymi, codziennymi przepisami, ale i filmikami. Mam na koncie 7 książek kulinarnych, a czas leci i codziennie przybywają nowe przepisy. Zapraszam na moje filmiki na Instagramie, TikToku i Facebooku, bo tam nie tylko piszę, ale i mówię, a kontakt jest o wiele bardziej osobisty! Tak, to też dla mnie nowość, ale próbuję, nie tnę, nie edytuję rolek. Jak się gdzieś pomylę, to jak w życiu, słowo wypowiedziane jest już puszczone w świat, a świat nie jest idealny. I ja też nie, tak że naturalnie leci!

• INSTAGRAM https://www.instagram.com/olgasmilecom
• TIKTOK https://www.tiktok.com/@olgasmile.com
• FACEBOOK https://www.facebook.com/pages/Olga-Smile/117020318335706

Dopiero wróciłam z Torunia, dlatego też stamtąd filmy Wam pokazuję. Jeszcze mam kilka filmików i będę je codziennie wrzucać na media społecznościowe. Ciapkapusta bywa daniem samodzielnym, szczególnie dawniej, jako pożywny posiłek postny lub robiony w tygodniu, ale najczęściej serwowana jest jako dodatek do dań mięsnych i świetnie pasuje do pieczonej wieprzowiny, żeberek czy kiełbasy.

Kuchnia śląska to niezwykle bogata, aromatyczna i sycąca tradycja kulinarna, która ukształtowała się pod wpływem historii regionu oraz tradycji górniczych. Jej znakiem rozpoznawczym są niedzielne, uroczyste obiady, w których królują rolady, kluski śląskie i modra kapusta, ale na co dzień Śląsk słynął z dań prostych, pożywnych i przygotowywanych z lokalnych, tanich składników.

Ciapkapusta nazywana potocznie ciapką, to jedno z najbardziej klasycznych i tradycyjnych dań kuchni śląskiej. Jest to rodzaj gęstego purée, które łączy w sobie dwa podstawowe składniki: ziemniaki oraz kapustę. Nazwa potrawy pochodzi prawdopodobnie od sposobu jej przygotowania, składniki są ze sobą ciapane, czyli dokładnie tłuczone i mieszane na jednolitą, gęstą masę, przypominającą tradycyjne purée ziemniaczane, ale z dodatkiem kapusty. Fajnie smakuje, supcio. Jest kremowe, kwaśne, tłuste i pełne smaku. Bardziej mi smakuje, zaskoczyła mnie w Gospodzie pod Modrym Fartuchem. Ale z mielonym to fajne zestawienie, pasuje mega!

Skwierczący na żeliwnej patelni wędzony boczek zawsze przywołuje wszystkich do kuchni. Ja go nie miałam, więc usmażyłam na dużej ilości masła słodką cebulę. Też pięknie pachniała. Dzisiaj od rana obieram ziemniaki, stukając nożem o drewnianą deskę i wyciągam ze słoika moją ukochaną kiszoną kapustę jeszcze z poprzedniego sezonu. Mam lodówkę na kiszonki, tam jest oddzielne życie, tam biologia rządzi. Czasami się śmiejemy, że obcy tam mieszka, bo raz coś skwierczy, raz strzela. No takie tam sobie odgłosy. A jak się ją otworzy, to czuć w całym domu, że coś z kiszonek było brane. Nie da się oszukać. Dzisiaj miała być ciapkapusta, to zasmażana kapusta była koniecznością. Ten przepis i proste, codzienne czynności sprawiają mi największą radość z gotowania. Zawsze powtarzam, że w kuchni najważniejsze są emocje i serce wkładane w przygotowanie posiłków dla najbliższych. Ciapkapusta, znana na Śląsku również jako panczkraut, to dla mnie kwintesencja domowego, ciepłego jedzenia, które otula żołądek niczym najmilszy kocyk. Taka śląska, chociaż spotkałam ją w Toruniu :)

Podstawą tego dania są zaledwie dwa główne składniki, dlatego ich jakość musi być absolutnie bezkompromisowa. Kiedy wybieram ziemniaki na ciapkapustę, zawsze szukam tych mączystych, czyli typu C. Ziemniaki ogólnoużytkowe typu B też dadzą radę, ale to właśnie typ C sprawia, że po utłuczeniu uzyskujemy idealnie kremową, aksamitną konsystencję, która wspaniale chłonie smaki. Jeśli robiliście kiedyś moje tłuczone ziemniaki, czyli domowe puree ziemniaczane, doskonale wiecie, o czym mówię. Dobre polskie ziemniaki, najlepiej kupowane od lokalnego rolnika na targu, to skarb, który warto docenić w codziennym jadłospisie.

Drugim filarem panczkrautu jest oczywiście kapusta. Musi to być prawdziwa kapusta kiszona, absolutnie nie kwaszona octem, z charakterystycznym, głębokim zapachem kwasu mlekowego i bogactwem probiotyków. Sama często kiszę ją w domu i przyznam szczerze, że moja własna domowa kiszona kapusta sprawdza się tu najlepiej. Jeśli jednak kupujecie ją w sklepie, koniecznie czytajcie etykiety i wybierajcie tę z beczki, sprzedawaną na wagę, najlepiej z dodatkiem marchewki. Taka kapusta jest po prostu najzdrowsza i ma najwięcej witaminy C. Żeby przełamać jej kwasowość, dodaję do dania solidne łyżki prawdziwego masła o zawartości tłuszczu 82 procent, które wspaniale przenosi wszystkie smaki i nadaje potrawie pięknego połysku.

Wielu z was pyta mnie w mailach, czy do ciapkapusty koniecznie trzeba dodawać mięso. Tradycyjnie na Śląsku podaje się ją z podsmażonym, dobrej jakości boczkiem wędzonym lub swojską kiełbasą pokrojoną w drobną kostkę. Złociste, chrupiące skwarki dodają całości niesamowitego charakteru. Czasami celowo można usmażyć więcej boczku, żeby jego resztki wykorzystać na drugi dzień do jajecznicy albo posypania kopytek. Szacunek do jedzenia i zasada zero waste to w mojej kuchni podstawa, dlatego nawet wodę z gotowania ziemniaków często zachowuję do podlania domowego sosu. Zresztą, nadmiar kwaśnej kapusty też nigdy się u mnie nie marnuje, bo z ugotowanej zawsze może powstać zachwycająca zupa krem z kiszonej kapusty.

Ciapkapusta to danie niezwykle uniwersalne, które świetnie sprawdza się zarówno jako dodatek do mięs, jak i samodzielny, sycący obiad. Jak zdążyłam się dowiedzieć w międzyczasie, moi znajomi uwielbiają ją w towarzystwie pieczonych żeberek, golonki albo chrupiących kotletów schabowych z kością smażonych na smalcu. Jednak dla wegetarian, do których i ja często dołączam w moich kulinarnych poszukiwaniach, wersja z podsmażoną na złoto dużą ilością cebulki cukrowej jest równie wspaniała. Tłuszcz roślinny, na przykład dobry olej rzepakowy, też świetnie wydobędzie słodycz cebuli i zbalansuje kwasowość potrawy. Najważniejsze, żeby nie bać się eksperymentować i dostosowywać przepisy do potrzeb własnego organizmu i domowników.

Zanim podam wam dokładne proporcje, chcę was po prostu zachęcić do powrotu do korzeni i regionalnych smaków. W dzisiejszym zabieganym świecie, pełnym zamienników i modnych diet, warto czasem usiąść przy stole nad talerzem parującej, gorącej ciapkapusty, poczuć ten cudowny zapach majeranku, czarnego pieprzu i podsmażonej cebulki. To danie nie wymaga wielkich umiejętności, drogich sprzętów czy egzotycznych przypraw, a daje tyle satysfakcji i poczucia bezpieczeństwa. Wystarczy duży garnek, porządny tłuczek do ziemniaków, trochę cierpliwości i miłość do karmienia innych. Zapraszam was serdecznie do mojej kuchni, zróbmy razem najlepszy panczkraut na świecie. To jedno z tych wspaniałych, sycących dań, które robi się szybko i zjadamy je jeszcze ze smakiem na drugi dzień prosto z patelni, także niech ciapkapusta powstanie i u was :)

CIAPKAPUSTA

CIAPKAPUSTA – składniki:

• 1 kg ziemniaków (najlepiej mączystych typu C)
• 500 g dobrej, naturalnej kapusty kiszonej (nie kwaszonej)
• 2 duże cebule (najlepiej cukrowe)
• 100 g prawdziwego masła 82% (ja dałam paczkę, czyli 200 g)
• 1 łyżka suszonego majeranku (opcjonalnie)
• sól morska i świeżo mielony czarny pieprz do smaku

CIAPKAPUSTA – przepis:

1. Ziemniaki obieram, kroję w mniejsze kawałki i gotuję do miękkości w osolonej wodzie, a następnie odcedzam i jeszcze gorące ugniatam tłuczkiem na gładkie purée.
2. Cebule obieram, kroję w kostkę, wkładam na patelnię z masłem i smażę, aż nabiorą pięknego, złotego koloru.
3. Kapustę kiszoną dodaję do cebuli, podlewam odrobiną wody, dodaję jeszcze masła i duszę pod przykryciem około 20-30 minut, aż będzie miękka.
4. Do garnka z gorącymi, utłuczonymi ziemniakami dodaję ugotowaną kapustę kiszoną, zawartość patelni z cebulą oraz masło.
5. Całość doprawiam roztartym w dłoniach majerankiem, solą oraz sporą ilością czarnego pieprzu, a następnie bardzo dokładnie mieszam, aż składniki połączą się w jednolitą masę i od razu podaję na stół, bo ciapkapusta musi być jedzona na ciepło!

Ciapkapusta i często zadawane pytania do tego przepisu:

Co to właściwie jest ciapkapusta i z jakiego regionu pochodzi?

Ciapkapusta to klasyczne danie wywodzące się z kuchni śląskiej. Czasem mówi się na nią panczkraut. Potrawa ta to pyszne połączenie ugotowanych ziemniaków i kapusty. Składniki dokładnie tłuczemy. Tworzą one gęste puree. Tradycyjnie używa się kiszonej kapusty. Ja lubię do niej dodawać usmażoną słodką cebulę. Taka gotowa ciapkapusta świetnie rozgrzewa i otula żołądek. Ot tak po prostu.

Jakie ziemniaki kupić, aby ciapkapusta była idealnie kremowa?

Zawsze polecam ziemniaki mączyste. To typ kulinarny C. Dzięki nim ciapkapusta staje się wspaniale aksamitna i gładka. Ziemniaki typu B też dadzą radę. Jednak to właśnie typ C sprawia największą różnicę w smaku. Dobrze dobrane bulwy chłoną aromat masła i cebulki. Moje tłuczone ziemniaki, czyli domowe puree ziemniaczane również bazują na tej zasadzie. Warto szukać warzyw bezpośrednio od lokalnego rolnika.

Jaką kapustę wybrać, żeby ciapkapusta miała odpowiedni smak?

Wybieraj tylko prawdziwą kapustę kiszoną. Bezwzględnie unikaj tej kwaszonej octem. Potrzebujemy głębokiego zapachu kwasu mlekowego. Wspaniale sprawdza się tu domowa kiszona kapusta z własnego słoika. Kupując w sklepie szukaj produktów z beczki. Najlepsza do ciapkapusty będzie taka z dodatkiem marchewki. Kwasowość przełamujemy zawsze porcją dobrego masła. Dzięki temu potrawa zyskuje piękny połysk i wspaniały aromat.

Z czym można podać ciapkapustę na obiad?

To danie pasuje do wielu potraw mięsnych. Znajomi uwielbiają ciapkapustę w towarzystwie pieczonych żeberek. Świetnie komponuje się też z golonką i schabowym z kością. Sama chętnie jem ją bez dodatków. Dla wegetarian wspaniała jest wersja ze słodką cebulą usmażoną na maśle. Olej rzepakowy też znakomicie wydobędzie jej słodycz. Jeśli zostanie wam trochę kiszonki z gotowania, polecam zrobić coś pysznego na kolejny dzień. Znakomicie rozgrzeje was wtedy gorąca zupa krem z kiszonej kapusty.

Olga Smile

Przepisy kulinarne to moja Pasja!

Zobacz pełny biogram