ZUPA POMIDOROWA Z ZIEMNIAKAMI

Dla mnie zupa pomidorowa z ziemniakami jest swoistym odkryciem, o zmiennych twarzach. Zupa pomidorowa z ziemniakami, taka na wczorajszym rosole, jak znacie z piosenki, u nas występowała najczęściej z makaronem. Od czasu do czasu była z kluskami kładzionymi, ale chyba najbardziej z makaronem, takim jak do rosołu. Możliwe, że dlatego, że zostawał on z rosołu, który jedliśmy dzień wcześniej. Ot tak, po prostu. W wielu polskich domach robiło się pomidorową na rosole, zaciągając go koncentratem pomidorowym, śmietaną, czasami zasmażką. Możliwości jest wiele, ja miałam zapotrzebowanie na pomidorową, ale dogotowałam do niej ziemniaki z polecenia Bogusi. Nigdy tak nie podawałam: ziemniaki tłuczone, z masłem i mlekiem, polane dodatkowo smażonym boczkiem. No rozpusta w pełnym wydaniu, ale w końcu, co sobie będziemy żałować. Raz na jakiś czas można zaszaleć.

Włosi mają swoją crema di pomodoro, gęstą, pachnącą świeżą bazylią, czosnkiem i dobrą oliwą. My, Polacy, choć od lat patrzymy w stronę śródziemnomorskich kulinariów i chętnie je naśladujemy, mamy na temat pomidorów własną, na wskroś pragmatyczną teorię. Zamiast czekać na sierpniowe zbiory idealnych w swej słodyczy pomidorów San Marzano, bierzemy to, co w naszej szerokości geograficznej najświętsze, tak jak niedzielny rosół. To właśnie on, rosół, złocisty wywar z kury, wołowiny lub innego mięsa i korzeni włoszczyzny, staje się podstawą do pomidorowej. Taka wersja, to rodzima odpowiedź na kuchnię śródziemnomorską. Polska pomidorowa to nie po prostu zupa, to zjawisko kulturowe zaadaptowane do nadwiślańskich realiów.

Sekret tej potrawy polega na genialnym w swej prostocie kulinarnym recyklingu, który we włoskiej trattorii prawdopodobnie przyprawiłby tradycjonalistów o palpitację serca. Nadchodzi poniedziałek, a z nim rytualne przeobrażenie. Do esencjonalnego, mięsnego wywaru z poprzedniego dnia nierzadko ląduje po prostu słoiczek mocnego przecieru, a całość wieńczy nie oliwa z pierwszego tłoczenia, lecz solidna, bezwstydna łycha gęstej, kwaśnej śmietany, tworząca na powierzchni malownicze, zabielone esy-floresy. Do tego ląduje garść makaronu w kształcie świderków albo ryż, który z każdą minutą pęcznieje na dnie głębokiego talerza. U mnie tym razem ziemniaki, boczek i natka pietruszki do kompletu. Włoch szukałby w swojej zupie subtelności i czystości smaku samego owocu, my w pomidorówce szukamy pocieszenia, domowego ciepła i kalorii, które rozgrzeją nas w dżdżysty, jesienny czy wiosenny dzień.

I choć kulinarni puryści mogliby kręcić nosem na takie gastronomiczne fuzje, nasza pomidorowa na rosole obroni się zawsze, jest bezdyskusyjną królową polskiego comfort food. To nasze prywatne, małe Morze Śródziemne zamknięte w garnku, udowadniające, że potrafimy interpretować światowe klasyki na własnych, bezkompromisowych wschodnich zasadach. Ta zupa łączy w sobie południową tęsknotę za słońcem z północną, sarmacką wręcz potrzebą zjedzenia czegoś konkretnego, co po prostu trzyma się żebra, jak to się ładnie mówi. Włosi mogą mieć swoje kulinarne arcydzieła i doskonałe passaty, ale to właśnie do polskiej, poniedziałkowej pomidorowej wraca się w myślach z największym rozrzewnieniem. Podobnie jak do rosołu, ale to jedna kategoria domowych, ponadczasowych dań!

Proces powstawania koncentratu pomidorowego, zarówno w przemyśle, jak i w warunkach domowych, opiera się na stopniowym odparowywaniu wody z przetartych pomidorów. Wszystko zaczyna się od starannej selekcji i dokładnego mycia dojrzałych, mięsistych owoców. Następnie pomidory są rozdrabniane i podgrzewane, co nie tylko ułatwia oddzielenie miąższu, ale również dezaktywuje enzymy psujące produkt i pomaga zachować intensywny, czerwony kolor. Kolejnym krokiem jest przecieranie rozgotowanej masy przez specjalne sita w celu usunięcia skórek oraz pestek. Dzięki temu powstaje gładki, rzadszy przecier, który poddaje się najważniejszemu etapowi, czyli zagęszczaniu. W produkcji przemysłowej wykorzystuje się do tego wyparki próżniowe, pozwalające na odparowanie wody w znacznie niższej temperaturze, co skutecznie chroni witaminy, smak i barwę przed zniszczeniem czy przypaleniem. W warunkach domowych ten sam cel osiąga się poprzez długie, powolne gotowanie przecieru na małym ogniu, aż do uzyskania gęstej pasty. Na sam koniec gotowy koncentrat jest pasteryzowany w wysokiej temperaturze, aby zniszczyć drobnoustroje, a następnie pakowany do słoiczków, puszek lub tubek. Warto dodać, że do wyprodukowania jednego kilograma najpopularniejszego, trzydziestoprocentowego koncentratu potrzeba zazwyczaj od pięciu do sześciu kilogramów świeżych pomidorów. Także nie ma co narzekać na pomidorową na rosole, bo w końcu to nie koniec świata, że to nie zupa ze świeżych pomidorów. W sumie w przeliczeniu wychodzi, że i tak jest bardziej esencjonalna w tej polskiej wersji.

Prowadzę bloga od 20 lat i dzielę się z Wami ostatnio nie tylko nowymi, codziennymi przepisami, ale i filmikami. Mam na koncie 7 książek kulinarnych, a czas leci i codziennie przybywają nowe przepisy. Zapraszam na moje filmiki na Instagramie, TikToku i Facebooku, bo tam nie tylko piszę, ale i mówię, a kontakt jest o wiele bardziej osobisty! Tak, to też dla mnie nowość, ale próbuję, nie tnę, nie edytuję rolek. Jak się gdzieś pomylę, to jak w życiu, słowo wypowiedziane jest już puszczone w świat, a świat nie jest idealny. I ja też nie, tak że naturalnie leci!

Dopiero wróciłam z Torunia, a już odwiedziłam restaurację w Mińsku Mazowieckim, do takiej o nazwie Piri-Piri. Polecaliście, to przybyłam :) Wiem, wiem, to nie kuchnia polska, ale meksykańska, czasami odmiana jest potrzebna. Wracam do wpisu, ponieważ zupa pomidorowa z ziemniakami tłuczonymi i polana boczkiem wędzonym też większości przypadnie do gustu. W końcu ziemniaki są wpisane w nasze narodowe DNA, mimo że w Polsce są całkiem niedługo jak na nasze dzieje. Ziemniak w Polsce doczekał się wielu barwnych, regionalnych określeń. Mieszkańcy Wielkopolski najczęściej mówią na nie pyry lub pyrki, natomiast na Podhalu powszechnie używa się słowa grule. Z kolei na Kaszubach na to popularne warzywo mówi się bulwy. Choć słowo kartofle jest powszechnie znane i używane w całej Polsce, to w sposób szczególny kojarzy się ze Śląskiem. Na dawnych Kresach Wschodnich ziemniaki nazywano barabolami, a gwara mazurska i kresowa zna je również pod nazwą bulby. Wędrując po Orawie i zachodnim Podhalu, możemy na talerzu dostać rzepy. Z kolei na Łemkowszczyźnie oraz w niektórych rejonach Beskidów usłyszymy o komperach, natomiast na ziemi łódzkiej i na Mazowszu wciąż żywe jest regionalne słowo perki. Mega fajne, w domu to kartofle lub ziemniaki.

Jestem wielbicielką kuchni polskiej, nie da się ukryć, i każdego dnia zachwycam się naszymi tradycyjnymi smakami, które niosą ze sobą tyle ciepła i domowej radości. Często sięgamy po znane wszystkim klasyki, zapominając, że w wielu domach królowały nieco inne, niezwykle sycące połączenia. Dla Bogusi absolutnym hitem, który zawsze wywołuje uśmiech na mojej twarzy i przywołuje najlepsze wspomnienia, jest zupa pomidorowa z ziemniakami. Ja, pewnie jak i większość z was, przywykłam do widoku jasnego makaronu lub ryżu na dnie głębokiego talerza. To właśnie ta mniej oczywista, chłopska wersja pokazuje, jak wspaniale i prosto można odmienić dobrze znany, niedzielny obiad.

Pomyślcie tylko o tym zapachu: gorący, gęsty wywar pachnący słodkimi pomidorami i śmietaną, a w samym jego środku ląduje solidna, puszysta góra mocno utłuczonych kartofelków. Taka zupa pomidorowa z ziemniakami staje się prawdziwym domowym hitem, kiedy na sam koniec polejemy ją prosto z patelni chrupiącymi, złocistymi skwarkami z wędzonego boczku. Ten głęboki, dymny aromat wędzonki genialnie przełamuje delikatność warzyw, a miękkie, ciepłe purée z każdym opłatkiem czasu wchłania zupę, tworząc na łyżce prawdziwy, swojski smak. Jeśli na waszym stole do tej pory rządziły wyłącznie tradycyjne świderki, gorąco was namawiam do tego małego, pysznego eksperymentu we własnej kuchni. Dajcie się uwieść tej cudownie prostej wariacji, a gwarantuję wam, że domownicy będą prosić o dokładki i to sycące danie na stałe zagości w waszym rodzinnym menu. Zupa pomidorowa z ziemniakami, sowicie okraszona wędzonym boczkiem, to idealne, niesamowicie pocieszające jedzenie, które wręcz przytula od środka i błyskawicznie poprawia humor.

ZUPA POMIDOROWA Z ZIEMNIAKAMI

ZUPA POMIDOROWA Z ZIEMNIAKAMI – składniki:

2 litry rosołu
200 g koncentratu pomidorowego
200 ml śmietany (do zupy)
1 łyżka cukru (jeśli koncentrat jest zbyt intensywny/kwaśny w smaku)
sól do smaku
1 kg ziemniaków
100 g masła
200 ml śmietany 30% lub 36% (do purée ziemniaczanego)
1-2 łyżeczki soli do smaku (zacznij od mniejszej ilości)
200-300 g boczku wędzonego

ZUPA POMIDOROWA Z ZIEMNIAKAMI – przepis:

Boczek kroję w kostkę i podsmażam na złoto na patelni, wytapiając tłuszcz.
Rosół wstawiam na gaz i zagotowuję.
Do rosołu dodaję koncentrat i energicznie mieszam.
Wyłączam gaz i dolewam śmietanę do zupy.
Ziemniaki obieram i gotuję w lekko osolonej wodzie. Gdy są miękkie, odlewam wodę. Ziemniaki przekładam ponownie do garnka i trzymam przez chwilę na gazie, aby odparowały.
Gorące ziemniaki ugniatam tłuczkiem lub przepuszczam przez praskę. Przekładam do miski, dodaję miękkie masło, śmietanę i kilka szczypt soli. Ubijam dokładnie, tu nie ma litości!
Na środku talerza układam sporo purée ziemniaczanego, nalewam zupę i okraszam boczkiem. Taka zupa pomidorowa z ziemniakami i boczkiem, przygotowana na rosole, najlepiej smakuje, gdy na dworze zimno lub pada deszcz. Pociesza i rozleniwia, jest idealna!

Zupa pomidorowa z ziemniakami i często zadawane pytania do tego przepisu:

Jak powstaje gęsta i sycąca zupa pomidorowa z ziemniakami?

Bazą tego dania jest wczorajszy wywar. Wystarczy dodać do niego dobrej jakości koncentrat. Całość trzeba dokładnie wymieszać i lekko podgrzać. Na koniec wlewamy gęstą śmietanę. Taka zupa pomidorowa z ziemniakami zyskuje piękny kolor i kremową konsystencję. Do jej przygotowania świetnie sprawdzi się domowy rosół. Włosi mają swoją delikatną passatę. My z kolei cenimy nasz kulinarny recykling. To nasze prawdziwe i rozgrzewające comfort food.

Z czym podawać zupę pomidorową z ziemniakami na obiad?

Tradycyjnie podajemy ten wywar z ugotowanym makaronem lub ryżem. W tym przepisie stawiamy jednak na puszyste purée z kartofli. Ziemniaki po ugotowaniu mocno ubijamy z masłem i tłustą śmietaną. Następnie nakładamy je na środek głębokiego talerza i szczodrze zalewamy zupą. Taka zupa pomidorowa z ziemniakami smakuje wręcz obłędnie ze skwarkami. Wędzony boczek genialnie przełamuje delikatność warzyw. Jeśli wolisz bardziej klasyczne dodatki mączne, polecam przygotować pyszne domowe kluski kładzione.

Co zrobić, gdy zupa pomidorowa z ziemniakami wyjdzie zbyt kwaśna w smaku?

Koncentrat pomidorowy potrafi być bardzo intensywny i kwaśny. W takim przypadku z pomocą przychodzi odrobina słodyczy. Dodaj do gotującego się garnka jedną łyżkę cukru. Całość następnie bardzo dokładnie wymieszaj. Szybko zauważysz ogromną różnicę w balansie potrawy. Twoja zupa pomidorowa z ziemniakami nabierze idealnego i bardzo głębokiego smaku. Ten prosty trik ratuje kulinarną sytuację każdego dnia. Wtedy kwasowość znika ot tak po prostu.

Olga Smile

Przepisy kulinarne to moja Pasja!

Zobacz pełny biogram